NHMT - Neft gəlirləri NHMT -

Azərbaycan Respublikasının neft və qaz sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlərin ŞƏFFAFLIQ GÖSTƏRİCİLƏRİ üzrə monitorinq nəticələri

Azərbaycan Respublikasının neft və qaz sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlərin ŞƏFFAFLIQ GÖSTƏRİCİLƏRİ üzrə monitorinq nəticələri

 

Mündəricat

 

1. Giriş (Azərbaycanın neft-qaz sektoru haqqında xülasə)

2. 2017-ci ildə istehsal edilmiş neft və qazın istehsal mənbələri

Mədən sənayesində fəaliyyət göstərən şirkətlərin ətraf mühitə təsirləri

Mədən sənayesində fəaliyyət göstərən şirkətlərin ətraf mühitə təsirləri

 

Ön söz 

 

Azərbaycan Respublikası Dövlət Statistika Komitəsinin hesabatlarına görə, ildən-ilə ətraf mühitə atılan tullantıların həcmi artmaqdadır. Əgər 2014-cü ildə istehsal və istehlak tullantılarının adambaşına düşən həcmi 250 kq olubsa, 2016-cı ildə bu rəqəm 309 kq olub. Belə ki, ərtaf mühitə atılan tullantıların həcmi 2016-ci ildə 3019 min ton olub. Onun cəmi 796.6 min tonu və ya 26.4 faizi yenidən istehsal edilib və zərərsizləşdirilib.

 

Şirkətlərin informasiya açıqlığı üzrə reytinq cədvəli

Şirkətlərin informasiya açıqlığı üzrə reytinq cədvəli

 

Reytinq haqqında

 

Azərbaycan  2003-cü ildə Mədən Hasilatında Şəffaflıq Təşəbbüsünə (MHŞT) qoşularkən üzərinə bir sıra öhdəliklər götürmüşdü. Hətta öhdəliklərin həyata keçirilməsi məqsədilə MHŞT üzrə idarələrarası komissiya da yaradılmışdır.

 

Azərbaycanda fəaliyyət göstərən hasilat sənayesi şirkətləri və hökumət tərəfindən ödəniş və gəlirlər haqqında ictimaiyyətin məlumatlandırılması səviyyəsinin qiymətləndirilməsi

Azərbaycanda fəaliyyət göstərən hasilat sənayesi şirkətləri və hökumət tərəfindən ödəniş və gəlirlər haqqında ictimaiyyətin məlumatlandırılması səviyyəsinin qiymətləndirilməsi

 

Giriş

 

Tarix. 2003-cü il iyunun 17-də Londonda keçirilmiş MHŞT üzrə I beynəlxalq konfransda SOCAR-ın vitse-prezidenti İlham Əliyev Azərbaycan hökumətinin MHŞT-yə qoşulması qərarını və hasilat sənayesində şəffaflığın təmin olunmasına yönəldilmiş beynəlxalq səyləri dəstəklədiyini bəyan etmişdir. Azərbaycan MHŞT-nin tətbiqində pilot ölkə olmağı könüllü olaraq öz üzərinə götürmüşdür.

 

Çoxtərəfli Qrupun (ÇQ) hüquqi statusunun müəyyən olunması ilə bağlı Tövsiyə sənədi

Çoxtərəfli Qrupun (ÇQ) hüquqi statusunun müəyyən olunması ilə bağlı Tövsiyə sənədi

 

Azərbaycanda Mədən hasilatı sənayesində şəffaflıq təşəbbüsü üzrə mövcud olan sənədlər, o cümlədən  “Mineral Ehtiyatların Hasilatı ilə Məşğul olan Sənaye Sahələrində Şəffaflıq Təşəbbüsünün Azərbaycan Respublikasında tətbiqinə dair qarşılıqlı anlaşma haqqında” Memorandumu və ona əlavələr, eləcə də “Mineral Ehtiyatların Hasilatı ilə Məşğul olan Sənaye Sahələrində Şəffaflıq Təşəbbüsünün Azərbaycanda tətbiqinə dair Çoxtərəfli Qrupun təşkili və fəaliyyəti haqqında  Razılaşma sənədləri MHŞT yeni standartlarına[1] uyğun deyildir. Hazırda MHŞT üzvü olan ölkələrin bir çoxunda yeni standartların tətbiqi istiqamətində fəaliyyətlər həyata keçirilir. Bu ölkələrin bir qismi MHŞT-ya dair tələbləri mövcud qanunvericilik aktlarında, o cümlədən informasiya əldə edilməsi ilə bağlı qanunvericilikdə, mineral ehtiyatlar və onlardan istifadəni tənzimləyən qanunvericilik aktlarında və ətraf mühitə  dair qanunvericilik aktlarında əks etdirirlər. Bir neçə ölkədə[2] MHŞT haqqında ayrı qanun qəbul olunmuşdur. Bir qısım ölkələr isə MHŞT ilə bağlı razılaşma sənədlərində müvafiq dəyişikliklər etməklə yeni standartların tətbiqinə nail olmaq istəyirlər. Azərbaycan sonuncu ölkələrə aiddir, baxmayaraq ki, Qeyri-Hökumət Təşkilatlarının Mədən Sənayesində Şəffaflığın Artırılması Koalisiyasının sifarişi ilə hələ 2010-cü ildə “Mədən Hasilatı üzrə Şəffaflıq Təşəbbüsü haqqında qanun layihəsi hazırlanmış və həmin layihə 2013-cü ildə yeni standartlara uyğunlaşdırılmışdır.

 

Təqdim edilən tövsiyələr  Azərbaycanda mədən sənayesində şəffaflığın təmin olunmasına, ictimaiyyətin hasilat sənayesindən əldə edilən gəlirlərə dair müfəssəl məlumatlar əldə etməsinə, mədən hasilatının ətraf sosial və ekoloji mühitə təsirlərinə dair məlumatların əldə edilməsinə, eləcə də bu gəlirlərin xərclənməsi ilə bağlı məlumatlara çıxışı üçün qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsinə istiqamətlənmişdir.

 

123